Xây dựng Trung tâm nguồn Gen Vi sinh vật quốc gia

Giám đốc ĐHQGHN Phùng Xuân Nhạ chủ trì hội thảo. Tới dự hội thảo có đại diện Bộ Khoa học & Công nghệ, các nhà khoa học của ĐHQGHN, Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam, Viện Khoa học Nông nghiệp VN, Trường ĐH Bách Khoa Hà Nội…
Phát biểu khai mạc, Giám đốc ĐHQGHN Phùng Xuân Nhạ nhấn mạnh tầm quan trọng trong việc đầu tư xây dựng Trung tâm GEN, quản lý - bảo tồn và phát huy giá trị nguồn gen vi sinh vật của Việt Nam theo chuẩn quốc tế (WFCC). Nguồn gen vi sinh vật có giá trị cao về đa dạng sinh học và là nền tảng cho ngành nghiên cứu khoa học sự sống, phát triển ngành công nghiệp sinh học của quốc gia và là một phần không thể tách rời của công tác an ninh, quốc phòng.
Đại diện cho đơn vị chủ trì xây dựng đề án, TS. Dương Văn Hợp - Viện trưởng Viện Vi sinh vật và Công nghệ sinh học ĐHQGHN (IMBT) đã trình bày mục đích và tầm quan trọng của việc đầu tư xây dựng Trung tâm Gen. Theo đề án, Trung tâm GEN được xây dựng với tiêu chí theo chuẩn quốc tế với các hoạt động bảo tồn, lưu trữ, định danh, đánh giá nguồn gen, xây dựng cơ sở dữ liệu nguồn gen, kết nối với các Trung tâm nguồn gen trong nước và quốc tế. Tại Trung tâm GEN sẽ có chuỗi các phòng thí nghiệm với trang thiết bị hiện đại, đồng bộ để đảm nhiệm công tác nghiên cứu phát triển các sản phẩm công nghệ sinh học có giá trị kinh tế cao phục vụ ngành công nghiệp sinh học: dược phẩm, thực phẩm, môi trường…
Trao đổi tại hội thảo, các GS. Nguyễn Lân Dũng, GS. Phạm Thị Trân Châu, GS. Trịnh Tam Kiệt cho rằng: việc xây dựng Trung tâm GEN đã được IMBT chuẩn bị trong thời gian dài từ hàng chục năm nay với việc thành lập Bảo tàng giống chuẩn Vi sinh vật Việt Nam (VTCC) từ năm 1996. Hiện nay VTCC là thành viên của Liên đoàn Vi sinh vật quốc tế. Việc thành lập Trung tâm GEN sẽ góp phần vào việc quản lý và phát triển nguồn gen vi sinh vật theo chuẩn quốc gia, quốc tế. Hơn nữa, từ Trung tâm GEN, chúng ta có thể chủ động nguồn gen trong nước, phát triển công nghệ sản xuất các chế phẩm sinh học thiết yếu phục vụ xã hội và an ninh, quốc phòng.
Hội thảo còn nhận được nhiều ý kiến đồng tình và góp ý xây dựng thiết thực cho đề án thành lập Trung tâm GEN của các nhà quản lý, các nhà khoa học đến từ các Bộ, Ngành, các đơn vị nghiên cứu, ứng dụng bên ngoài ĐHQGHN.
Vụ trưởng Nguyễn Văn Liễu (Vụ Khoa học và Công nghệ các ngành kinh tế - kỹ thuật Bộ Khoa học Công nghệ) cho rằng, Bộ KH&CN đánh giá cao tính tiên phong của ĐHQGHN trong công việc bảo tồn và bảo vệ, phát triển nguồn gen vi sinh vật. Dự án xây dựng Trung tâm GEN là không trùng lặp với các dự án đã có của Việt Nam và Bộ KH&CN sẽ ủng hộ việc thành lập Trung tâm mang quy mô quốc gia tại ĐHQGHN.
Phát biểu kết luận hội thảo, Giám đốc ĐHQGHN Phùng Xuân Nhạ đánh giá cao dự án xây dựng Trung tâm GEN trên cơ sở nâng cấp Bảo tàng giống chuẩn Vi sinh vật Việt Nam của Viện Vi sinh vật và Công nghệ sinh học ĐHQGHN. Giám đốc nhấn mạnh, Trung tâm phải đạt được các tiêu chí: nghiên cứu, dịch vụ khoa học công nghệ, đào tạo và tư vấn.  Các sản phẩm cụ thể của Trung tâm GEN phải là các sản phẩm từ nghiên cứu và đào tạo, đó là đào tạo ra các nhà khoa học hàng đầu về lĩnh vực sinh học – nguồn lực quan trọng cho phát triển. Bên cạnh việc đào tạo và nghiên cứu, Trung tâm GEN phải đẩy mạnh hợp tác quốc tế trong nghiên cứu ứng dụng, là một mắt xích liên kết với các Trung tâm GEN của thế giới. Ứng dụng vào thực tiễn phải là mục tiêu hàng đầu của các nhà khoa học.
Về nguồn vốn và địa điểm xây dựng Trung tâm GEN, Giám đốc Phùng Xuân Nhạ đồng ý với đề xuất của IMBT đối với quy mô vốn thực hiện dự án. Trung tâm sẽ được xây dựng mới trong khu các Trung tâm và Viện nghiên cứu thuộc khuôn viên ĐHQGHN tại Hòa Lạc.
Giám đốc kỳ vọng Trung tâm GEN tại Hòa Lạc sẽ trở thành một cơ sở tiêu biểu cho các trung tâm nghiên cứu ứng dụng của quốc gia, đạt chuẩn quốc tế.
Một số ứng dụng cơ bản của vi sinh vật
- Trong y dược: Kể từ khi Flemming tìm ra chất kháng sinh đầu tiên là penicilin (1929) từ nấm Penicillium chrysogenum đến nay có tới hàng ngàn chất kháng sinh được phát hiện từ vi sinh vật (chủ yếu là từ xạ khuẩn và nấm sợi). Ngoài ra các loại vitamin, axít amin cũng được nghiên cứu sản xuất từ vi sinh sinh vật. Theo ước tính, thị trường các sản phẩm thuốc kháng sinh và các sinh phẩm từ vi sinh vật dùng trong y dược lên tới trên 200 tỷ USD.
- Trong lĩnh vực công nghiệp thực phẩm và mỹ phẩm: Có thể nói hầu hết các loại thực phẩm (rượu, bia, nước giải khát, enzyme các loại, sữa chua), mỹ phẩm và các sản phẩm lên men truyền thống đều trực tiếp hoặc gián tiếp liên quan đến vi sinh vật. Theo ước tính, tổng giá trị công nghiệp thực phẩm liên quan trực tiếp và gián tiếp đến vi sinh vật là khoảng 400 tỷ USD, trong đó sữa lên men khoảng 70 tỷ USD và mỹ phẩm chiếm 250 tỷ USD.
Phòng lên men - Viện IMBT
- Trong nông nghiệp: Vi sinh vật không chỉ tham gia vào các chu trình vật chất trong tự nhiên như chu trình C, N, P, S, góp phần cung cấp các thành phần dễ tiêu cho cây trồng cũng như tăng độ màu mỡ cho đất. Với mục tiêu phát triển nền nông nghiệp bền vững, xanh và sạch thì việc dùng các loại phân vi sinh vật và thuốc trừ sâu vi sinh vật đang chiếm một vị trí quan trọng trong nông nghiệp
- Trong môi trường sống: Ngày nay trong xu thế hội nhập quốc tế trên toàn thế giới, mọi thay đổi xã hội đều dẫn đến những thay đổi của hệ sinh thái và đa dạng động, thực vật cũng như vi sinh vật. Chính sự đa dạng và ổn định của vi sinh vật, động vật và thực vật có vai trò quyết định đến môi trường sinh thái, hay môi trường sống ảnh hưởng trực tiếp đến con người. Việc đô thị hóa và công nghiệp hóa đang là nguyên nhân chủ yếu cho ô nhiễm môi trường dẫn đến sự bùng phát các loại bệnh nhiệt đới do vi sinh vật (vi khuẩn và vi rút). Các giải pháp vật lý và hóa học chỉ có thể kết hợp với giải pháp công nghệ vi sinh vật thì mới có thể giải quyết triệt để ô nhiễm môi trường.
 
VIDEO
Liên kết website
Hoạt động
nothing